Jij bent de schrijver van jouw verhaal. Op een dag verzamel je jouw ideeën en schrijf je jouw boek. Althans, je begint met een manuscript. Het moet een dik boek worden, want dan tel je mee als gerespecteerd schrijver. Alle bekende schrijvers hebben toch zo’n dikke pil geschreven?
Maar… een boek van meer dan 100.000 woorden wil niet automatisch zeggen dat het ook kwalitatief goed is. Fantasy schrijven is vakmanschap. Het vraagt om concentratie, discipline en kennis van het schrijfproces. In dit blog lees je hoe je een fantasyboek schrijft: van wereldopbouw tot herschrijven.
Het doel blijft overeind: een meeslepend verhaal waarin de lezer met je mee op reis gaat. Niet verdwalen in zijpaden of verzanden in informatie. Balans in het plot (tussen actiescènes en rustmomenten, tussen uitleg en beleving) is essentieel. Ook informatie over magie en de werking ervan moet zorgvuldig worden gedoseerd om de lezer houvast te geven.
Hoe begin je dan?
Hieronder vind je een stappenplan om je eigen fantasyboek vorm te geven.
1. Wereldopbouw in fantasy
De wereld vormt de ruggengraat van een fantasyboek. Stel jezelf vragen als:
- Waar speelt het verhaal zich af? Is het een compleet nieuwe planeet of een alternatieve versie van onze wereld?
- Welke regels gelden hier? Hoe werkt magie, welke wezens bestaan er en hoe ziet de samenleving eruit?
- Hoe beïnvloedt de omgeving het verhaal? Een koude, ruige bergwereld roept een andere sfeer op dan een tropisch koninkrijk vol eilanden.
Je hoeft niet alles tot in detail uit te werken. Wel is het belangrijk dat jij je wereld goed kent en doordacht hebt. Houd rekening met de hoeveelheid details die je creëert. Te veel details kunnen later leiden tot infodumping, terwijl te weinig details resulteren in een vlak plot en oppervlakkige personages.
Het draait om balans en consistentie in de wereldopbouw. Alles hangt met elkaar samen: de omgeving beïnvloedt de personages en hun avonturen, en andersom.
2. Fantasy personages ontwikkelen
Fantasy draait vaak om helden, schurken en bondgenoten. Denk na over:
- Motivatie: wat willen ze écht bereiken?
- Sterke en zwakke punten: niemand wil een perfecte hoofdpersoon.
- Relaties: wie vertrouwt wie en waar ontstaan conflicten?
Door je personages goed uit te denken, worden ze levendig en krijgen lezers een reden om mee te leven met hun avonturen. Kennis over je personages vormt de basis voor een geloofwaardig karakter.
Een veelvoorkomende valkuil bij beginnende schrijvers is dat personages te veel op elkaar lijken, of sterk doen denken aan bekende figuren uit films en series. Geoefende lezers prikken hier snel doorheen en haken mogelijk af. Contrast tussen personages is daarom essentieel.
Hoe leer je contrast tussen fantasy personages schrijven?
- Doe onderzoek naar karaktertypes, gedrag en communicatie
- Observeer mensen en luister naar hun taalgebruik
- Stel vrienden vragen over belangrijke keuzes in hun leven
- Schrijf karakterbeschrijvingen van (groot)ouders, broers, zussen of andere naasten
3. Stel het plot vast
Een sterk plot heeft een duidelijke verhaalstructuur:
- Begin: introduceer de fantasywereld en de hoofdpersoon. Wat ontbreekt er in hun leven, of welke uitdaging dient zich aan?
- Midden: de protagonist gaat op avontuur, leert nieuwe dingen en stuit op obstakels. Belangrijke personages doen ontdekkingen en de antagonist komt in actie.
- Climax: de grote confrontatie of beslissende ommekeer. Is er een mentor die de protagonist helpt?
- Einde: laat zien hoe de wereld en de personages zijn veranderd en knoop de verhaallijnen aan elkaar.
Plotten kun je vooraf doen terwijl je nadenkt over wereldopbouw en personages. Vaak zie je scènes al voor je, voel je de sfeer van een gesprek of weet je intuïtief hoe je hoofdpersonage eruitziet.
Tijdens het creatieve proces lopen plotten, wereldbouw en karakterontwikkeling vaak door elkaar. Door een verhaalstructuur te gebruiken, orden je je ideeën en ontstaat het verhaal. Nieuwe verhaallijnen dienen zich aan tijdens het schrijven en worden later met elkaar verweven. Een duidelijke structuur helpt je overzicht te houden over informatieverdeling, karakterontwikkeling en plot. In een apart artikel vertel ik je meer over de verhaalstructuur van romantasy.
4. Bepaal je vertelperspectief en tijdvorm
Het vertelperspectief bepaalt wie als het ware de camera op de schouders heeft. Je kunt kiezen uit:
- Ik-perspectief
- Personaal perspectief (hij/zij/hen)
- Alwetende verteller
De tijdvorm heeft invloed op de leeservaring. In de tegenwoordige tijd beleeft de lezer het verhaal direct, in het hier en nu. De verleden tijd creëert meer afstand: het verhaal heeft zich al afgespeeld en wordt achteraf verteld.
5. Schrijven en herschrijven
Het eerste concept hoeft niet perfect te zijn. Schrijf door, zonder jezelf te veel te corrigeren. Sommige schrijvers sparren tussendoor met mij en krijgen concreet en praktisch schrijfadvies. Samen werken we aan inzicht in het schrijfproces, zodat je leert hoe je schrijft terwijl je schrijft.
Fantasy leeft van magie en bijzondere wezens, maar let op:
- Wees consistent: als magie problemen kan oplossen, zorg dan dat het niet elk obstakel moeiteloos wegneemt. De kracht zit in de oplossingen die personages zelf bedenken. Magie stelt hen ook voor uitdagingen, voor niets gaat de zon op.
- Wees beeldend, maar behoud mysterie: beschrijf wezens en magische krachten zo dat de lezer zich er iets bij kan voorstellen, zonder alles prijs te geven. Show don’t tell is een vaardigheid die je kunt ontwikkelen, al kan een vertellende stijl soms juist waardevolle wereldinformatie bieden.
- Doseer informatie: te veel uitleg werkt vertragend, te weinig zorgt voor verwarring. Proeflezers kunnen je helpen inzicht te krijgen in waar infodumping plaatsvindt. Dat is spannend, maar een ervaren proeflezer helpt je verder.
Schrijftips
- Schrijf alles op wat in je hoofd zit en gebruik een verhaalstructuur om overzicht te houden over je ideeën.
- Werk je met meerdere perspectieven? Lees terug en herschrijf waar nodig om plotgaten en inconsistenties op te lossen.
- Leg je manuscript even weg en lees het later met frisse ogen. Een verhaal moet rijpen; pas gaandeweg ontdek je waar het boek werkelijk over gaat.
- Verbeter structuur, logica, taal en details in meerdere herschrijfrondes.
Creatief schrijven is een ontdekkingsreis, net als het avontuur van je personages. Begin klein, laat je verbeelding leiden en wees niet bang om onderweg bij te sturen. Met tijd, geduld en plezier kan jouw eigen magische wereld vorm én inhoud krijgen op papier.