Kun je er onderuit of toch liever maar niet?
Het schrijven van een fantasyverhaal is een creatief proces waarin jij een verhaal vertelt dat in jou leeft. Over personages die al tijden met je meelopen, een wereld die waarin je woont. Onvermijdelijk is de vraag: waar moet een goed boek aan voldoen?
Ik heb geen idee, want ik ben gewoon begonnen met schrijven, zoals zovelen met mij. Halverwege het schrijfproces kwam ik erachter dat er zoiets als schrijfregels bestaan.
Er is weliswaar geen Schrijversbijbel die voorschrijft hoe je moet schrijven. Wel zijn het van die ongeschreven regels die we ergens ooit met elkaar hebben afgesproken
- Zorg voor een verhaalstructuur door te plotten;
- Laat zien in plaats van vertellen;
- Schrijf vertelperspectief vast;
- Geen bijvoeglijk naamwoord te veel;
- Actieve werkwoorden gebruiken;
- Voorkom een herhalende stijl;
- Hou je filterwoorden in de gaten;
- Gebruik schrijfstijl in een dialoog;
- Laat een proloog onderdeel zijn van het grotere verhaal.
Wist je dat ik niet eens, als beginnende schrijver, begreep wat een herhalende stijl is? Moest ik eerst dát uitzoeken voordat ik weer verder schreef. Het stokte het schrijfproces en het haalde het plezier eruit. Op een bepaald moment haalde ik techniek en stijl door elkaar. Van de betekenis ervan had ik geen benul. Alles liep op den duur door elkaar.
Twee kampen in de schrijverswereld
Ik heb weleens het idee dat er twee kampen zijn: een kamp is vóór schrijfregels en de ander is tégen. Er is geen middenweg. Doordat die er niet is, ontstaan vooroordelen en nemen we elkaar de maat. De grootste criticasters zijn (naast de schrijver zelf) de schrijvers over elkaars werk.
“Ik vind dat jouw boek clichés van de fantasy-elementen beschrijft.”
“Ik lees alleen maar een herhalende stijl en de personages zijn vlak.”
Uiteindelijk is er een oordeel dat zegt:
Een schrijver die voor het correct toepassen van de schrijfregels is, is een pietlut en Groene Boekjes-fan.
Een schrijver die liever een schrijfregel omzeilt, is een hobbyschrijver zonder ambitie.
Schrijfregels kaderen.
Ze helpen jou om het boek leesbaar te houden voor de lezer. Schrijfregels zeggen iets over techniek en de stijl. Dat bovenstaande lijstje kun je zo onderverdelen
| Schrijftechniek | Schrijfstijl |
| Schrijf vertelperspectief vast | Laat zien in plaats van vertellen |
| Gebruik schrijfstijl in een dialoog | Geen bijvoeglijk naamwoord te veel |
| Schrijf niet telkens “zegt zij” in een dialoog | Actieve werkwoorden gebruiken |
| Laat een proloog onderdeel zijn van het grotere verhaal | Hou je filterwoorden in de gaten |
| Zorg voor een verhaalstructuur door te plotten | Voorkom een herhalende stijl |
Als je de schrijfregels categoriseert, zie je waar die mee te maken heeft en leer je te begrijpen hoe jij schrijft. Leer je inzien wat je “fout” en hoe via concrete schrijfoefeningen jouw schrijfvaardigheden verbetert. Dan wordt een schrijfregel geen gedoe meer, maar leer je het gebruiken als een kader.
Durf te spelen met het ritme
Als je begrijpt hoe de schrijfregels werken en waar ze voor dienen, krijg je ontspanning tijdens het schrijven. De schrijfkramp om het goed te doen, (dat wil iedereen!) valt weg, of is op zijn minst minder aanwezig.
Doordat je bewust let op je zinsopbouw en actieve werkwoorden gebruikt, leer je om onnodige ballast weg te snijden. Je fantasyverhaal krijgt er een helder ritme door. Je dwingt jezelf om niet te vertellen dat een personage verdrietig is, maar om het te laten zien door actie en dialoog. Dat is waar de magie ontstaat: de lezer voelt de emotie doordat jij de juiste woorden kiest.
Kennis van de taal
Om de schrijfregels te begrijpen, mag je investeren in de taalvaardigheid. Taal is het instrument van elke schrijver. Als de kennis van de spelling en grammatica is weggezakt, dan is een schrijfcursus een middel om die kennis op te frissen.
Hetzelfde geldt voor het trainen van de schrijfvaardigheid.
Mijn schrijftip: meld je aan voor een schrijfcursus. Het is heel leuk en het helpt je in het toepassen van een schrijfregel en leer je het nut van een schrijfregel zien.
Tot slot
Schrijfregels kaderen
Woorden brengen tot leven
Omdat je schrijven leert door veel te doen, ga naar de schrijfoefeningen