Fantasie is een prachtig talent. Als schrijvers hebben wij de uitdaging om de lezer een soort virtual reality-ervaring te geven in je fantasy verhaal. Om dat voor elkaar te krijgen, heb je contrast nodig.
Het schrijven van een boek begint vaak bij een idee, een inspiratiebron. Voor de één is dat een fragment uit een film, voor de ander een wandeling in het bos of een moment uit het dagelijks leven.
Voor mij was het schilderij de aanleiding voor De Legende van het Moeras, en voor De Wisselaars waren het mijn poezen. Ik vroeg me af: wat als ik kon veranderen in mijn kater… wat zou dat met mij doen? Zo werd het idee van een gedaantewisselaar een verhaallijn; inmiddels werk ik aan deel 3.
De kracht van contrast in fantasyverhalen
Contrast is in elk verhaal belangrijk, maar in fantasyverhalen is het haast een handelsmerk. Zonder contrast geen spanning, geen conflict, geen climax en geen bevredigende oplossing. Zonder contrast dreigen scènes clichématig en vlak te worden.
In fantasy verzin je veel, en het is makkelijk om te vervallen in herkenbare beelden: de beeldschone elf met puntoren, de tovenaar met grijze baard en mantel, de schurk met hoorns en rode ogen. Maar zijn dit werkelijk jóúw personages?
Om personages echt tot leven te brengen, begin je bij hun karaktereigenschappen en overtuigingen, niet bij hun rol als held of schurk. Stel ze vragen, neem de tijd om hun gedrag te onderzoeken. Hierin ligt de basis van een brede, gelaagde cast aan fantasy personages.
Stel jezelf vragen zoals:
- Wat motiveert dit personage?
- Wat is hun beste eigenschap?
- Waar zijn ze bang voor?
- Wat zijn hun ambities?
- Hebben ze bepaalde gewoontes?
Motivatie, ambitie, emoties en gevoelens maken je personages menselijk; óók als ze een gave hebben en er fantasierijk uitzien. Denk vanuit hun perspectief en beleving, en tegengestelde karakters ontstaan vanzelf. Zeker als je AI gebruikt om ze visueel te “ontmoeten”, wordt hun persoonlijkheid ineens tastbaar.
Schrijftip: durf out-of-the-box te denken en zoek naar de verschillen!
Cultuur en wereldopbouw in fantasy
Contrast zit niet alleen in personages, maar ook in de cultuur en structuur van de fantasierijke wereldopbouw. Personages komen uit verschillende steden, dorpen of sociale lagen. Misschien vormen ze een clan, behoren ze tot de adel, of leven ze in compleet verschillende klimaten.
Het mooie is: het is jouw wereld. Jij kunt complete culturen ontwerpen. Contrast hoeft niet alleen in persoonlijkheid te zitten, maar ook in:
- Opvoeding
- Eergevoel
- Omgang met macht
- Kijk op natuur of magie
Wanneer personages elkaar niet begrijpen door hun verschillende wereldbeelden, ontstaat natuurlijke spanning, zonder dat iemand de “slechterik” hoeft te zijn. Door dat onbegrip kan een gesprek zelfs uitlopen op een ruzie, die vervolgens aanleiding wordt voor onderhuidse spanning.
Bijvoorbeeld: een groep vrienden die elk anders denken over hoe ze het regime ten val kunnen brengen in een dystopische wereld.
Twijfels, obstakels en groei van fantasy personages
Personages die altijd doorsnee zijn, zijn vaak te consequent. Ze twijfelen nooit en lijken overal direct een oplossing voor te hebben. Zo blijven ze vlak en groeit hun persoonlijkheid niet. Door tegenslag en weerstand in je plot op te nemen, dwing je jezelf om hun karakter dieper uit te werken. Die weerstand kan bijvoorbeeld een innerlijk conflict veroorzaken of leiden tot spanning tussen geliefden. Hierdoor komen het contrast en de complexiteit van je personages duidelijker naar voren.
Naast innerlijke conflicten en tegenslag kunnen ook achtergrond en identiteit van je personages voor contrast en nieuwe spanningsvelden zorgen. Dan doe je geen “trucje”, maar laat je zien dat identiteit en achtergrond er écht ertoe doen. Bijvoorbeeld: een held kan uit de LHBTIQ+ community komen, of een fysieke beperking hebben.
Schrijftip: Verdiep je in menselijk gedrag, keuzes en de consequenties daarvan. Lezers leren personages kennen via hun beslissingen, niet door een beschrijving van uiterlijk. Dit is een eerste stap om jouw lezer echt in de wereld van je verhaal te laten opgaan.
Dialoog als geheime wapen in fantasyverhalen
Dialoog is ideaal om contrast te laten zien. Iedereen spreekt anders, met eigen woordkeuze en toon. Goede dialogen onthullen verschillen zonder uitleg:
- Personages praten langs elkaar heen
- Ze zwijgen of reageren non-verbaal
- Ze interpreteren dezelfde gebeurtenis totaal anders
- Ze gebruiken verschillende woorden in dezelfde scène
Zo voelt het verschil natuurlijk aan, zonder dat het geforceerd wordt.
Contrast in fantasyverhalen gaat niet alleen over de held versus schurk. Het gaat over motivaties, keuzes, cultuur, groei en interacties. Door je personages écht te leren kennen en hun verschillen te laten zien, maak je je wereld rijker, spannender en onvergetelijk voor je lezers.
Om een eerste stap te zetten in het schrijven van contrast in fantasyverhalen, kun je deze schrijfoefening doen!