In aflevering 33 van mijn podcast, “Hoe je met gewone woorden pure fantasy schrijft”, leg ik aan de hand van drie alledaagse woorden uit hoe je jouw fantasie prikkelt: rode wijn, kabouter en gedicht.
Tijdens de aflevering neem ik de luisteraar mee naar een hervertelling van het aloude sprookje van Sneeuwwitje en de zeven dwergen. In deze versie vind je geen appel, maar een glas rode wijn met gif. Er is geen prins, maar een troubadour die een lofzang zingt bij de glazen kist. En er zijn zeven kabouters.
En zo, tussen de regels door, is Sneeuwwitje gay. Ze heeft een fout gemaakt die ze recht moet zetten, en ze hoopt met het gedicht haar geliefde weer in de armen te sluiten.
Waarom vertel en schrijf ik over diversiteit?
Omdat de wereld veel mooier wordt als werkelijk iedereen zich gerepresenteerd weet. Ik doe dat terloops. Een mens is altijd zoveel meer dan alleen een gender of een geaardheid. De crux van de aflevering ging dan ook helemaal niet over LHBTIQ+. Het ging over hoe je met alledaagse woorden je fantasie prikkelt en op een natuurlijke manier inclusief schrijft.
Inclusief schrijven: De praktische schrijftip in de praktijk
Kijk eens mee naar hoe je zo’n element verpakt in een actieve scène. Sneeuwwitje grist het perkament uit de handen van de troubadour. Ze denkt dat dit het gedicht is dat ze moet voordragen. Ze bedankt hem kort. Op het moment dat hij haar wil kussen, zegt ze resoluut: “Sorry, ik val op meisjes.” En weg is ze.
De troubadour roept haar nog achterna: “Maar dat zijn mijn woorden!”
Sneeuwwitje luistert al niet meer. Ze rent de heuvel af, want ze heeft maar één doel voor ogen: haar fout goedmaken. Terwijl ze rent, verliest het perkament zijn letters. Wanneer ze eindelijk buiten adem bij haar vriendin staat, is het papier leeg.
Hier maak jij als schrijver het wezenlijke verschil in je manuscript. Je hoeft de geaardheid van Sneeuwwitje niet paginalang uit te leggen of te verdedigen. Je laat het haar gewoon zéggen, midden in de actie, en het verhaal dendert door. De echte gelaagdheid zit hem in de vragen die daarna komen en die het karakter van je personage blootleggen:
- Hoe klinkt Sneeuwwitje als ze praat?
- Wat zijn haar eigen woorden, nu het perkament leeg is?
- Welke fout heeft ze gemaakt?
- Wat is ze bereid te doen om die goed te maken?
Breder kijken dan de bekende kaders in een fantasyverhaal
Bij inclusief schrijven denken we vaak dat het uitsluitend over de LHBTIQ+-community gaat. Maar het is zoveel breder dan dat. Het omvat mensen van kleur, mensen met een fysieke of mentale beperking, en neurodivergentie.
Als ik dit vertaal naar praktische schrijfadviezen en als/dan-scenario’s voor jouw schrijfproces, dan is de basis eigenlijk heel simpel:
- Als je bouwt aan de personages in jouw magische wereld, dan normaliseer je de verscheidenheid die onze eigen wereld ook rijk is. Kies eens voor een Arabische naam voor je hoofdpersoon, of introduceer een donker meisje als fae.
- Als je een romantische verhaallijn uitwerkt, dan laat je net zo gemakkelijk een prins een andere prins zoeken.
Mensen zijn meer dan hun gender, geaardheid, afkomst en beperking
Geef de fantasywereld simpelweg de kleur die het verdient.
Een wereld die staat: Gelaagde personages schrijven
Schrijven over diversiteit in fantasy is in de kern: openstaan voor de ander en respect tonen voor je medemens. Je hoeft niet alles te begrijpen van iemands achtergrond of identiteit om erover te kunnen schrijven. Het vraagt alleen dat je als auteur zegt: “Ik zie je om wie je bent, in al je verscheidenheid.”
Wanneer je stopt met het uitleggen en verdedigen waarom je inclusief schrijft, schrijf je over personages van vlees en bloed in een fantasierijke wereld. Je laat hun gedrag zien dat de basis heeft in iemands karakter. Personages leven, overleven, maken ruzie, strijden, kussen en overwinnen. Dan misbruik je diversiteit niet als een los legoblokje dat je er naderhand tussen klikt, maar bouw je een wereld die staat.